FEYENOORD, DE GROOTSTE: EEN BOEK DAT NIET PAST BIJ ONZE CLUB

Op 8 september aanstaande wordt er weer een nieuw hoofdstuk geschreven in de roemruchte Feyenoord-geschiedenis. Dan verschijnt het reusachtige boek Feyenoord, de grootste, het XXL-boek. Het boek is een uitgave van uitgeverij Kick en komt tot stand in nauwe samenwerking met een aantal bekende Feyenoord-supporters. Het boek gaat –schrik niet - 33 kilo wegen, telt 800 pagina’s en 1000 foto’s, verschijnt in een eenmalige gelimiteerde oplage van 1908 exemplaren en gaat 999 euro kosten.

Ik twijfel er geen seconde aan dat het een prachtig boek wordt, een schitterende aanvulling op de toch al zo rijke verzameling Feyenoord-boeken. En toch overheerst bij mij het gevoel dat dit initiatief niet past bij de volksclub die Feyenoord is.

Mijn bedenkingen komen voort uit de gemaakte keuze voor een supergroot formaat, een beperkte oplage en de absurde prijs die het gevolg is van die dure uitvoering en beperkte oplage.

Het is een enorme misvatting om te denken dat je het mooiste boek maakt door het maar zo groot en zwaar mogelijk te maken. Een boek is om vast te houden en te lezen en dat kan niet met een boek van 33 kilo. Het bezwaar tegen zo’n uitvoering had ik ook al bij de stoeptegels over Moulijn en Van Hanegem en die over 100 jaar Feyenoord. Niet te tillen, niet prettig om te lezen en ook de foto’s worden niet beter door ze op te blazen. De boeken die verschenen met het werk van Piet Bouts en bij de zeventigste verjaardag van De Kromme zijn wat dat betreft veel prettiger.

De gekozen megalomane uitvoering betekent dat het boek hoge productiekosten heeft. Dat heeft weer als gevolg dat de verkoopprijs hoog is. Maar die prijs wordt nog veel hoger door te kiezen voor een eenmalige beperkte opgave. De uitgever moet de kosten er dan immers uithalen met die ene kleine oplage. Dat leidt dan in dit geval tot een prijs van 999 euro, een bedrag dat ik als boekenwurm nog nooit heb betaald voor een boek en nooit zal betalen, een prijs die bijna gelijk is aan vier seizoenkaarten.

Het logische gevolg is dat het XXL-boek slechts is weggelegd voor een elite van 1908 mensen die er 999 euro voor wil en kan uitgeven. Supporters die het boek graag zouden willen hebben maar er geen 999 euro voor kunnen of willen betalen hebben het nakijken. Ik vind het al met al een elitaire benadering die niet past bij de clubcultuur van Feyenoord. Ik vermoed ook dat de supporters die juichen over dit initiatief het afgebrand zouden hebben wanneer het zou zijn uitgegaan van de clubleiding.

Ik gun de mensen die het boek kopen hun aanwinst van harte en hoop dat ze ervan genieten. Maar het zou de uitgever sieren wanneer er in een latere fase alsnog een eenvoudiger en goedkopere editie in een hogere oplage komt, net zoals andere boeken eerst gebonden verschijnen en later in een goedkopere paperback of pocket.

Het is weer lijstjestijd - De beste boeken en cd's van het afgelopen jaar

Het is weer bijna oud en nieuw en dat betekent dat overal weer de lijstjes met het beste uit het afgelopen jaar verschijnen. Sommigen hebben daar een bloedhekel aan, dat mag, ik vind het altijd leuk. Daarom hieronder de beste romans en non-fictieboeken die ik las en de beste nieuwe cd's die ik ontdekte.

De beste romans
1) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn. In de laatste dagen van 2013 gelezen, dit jaar terecht bekroond met de Libris-Literatuurprijs. Wat mij betreft een van de mooiste boeken ooit in het Nederlands geschreven. Niet alleen over de Eerste Wereldoorlog, zijn opa en zijn relatie met hem, maar ook over het primtieve kapitalisme in Gent rond 1900.

2) Ian McEwan - The Children Act. Weer een meesterwerk, de subtiele psychologische romans van McEwan zijn spannender dan de meeste thrillers.

3) Uwe Timm- Macht van begeerte. Prachtige overspelroman, mooi tijdsbeeld, onvergetelijke ontknoping.

4) Hans Fallada - Alleen in Berlijn. Terecht herontdekt, brengt het totalitaire leven in nazi-Duitsland heel dichtbij: mission ompossible voor de familie Quangel met de handgeschreven verzetsbriefjes.

5) Haruki Murakami - De kleurloze Tsukuru Tazaki en zijn pelgrimsjaren. Niet de allerbeste Murakami, maar wel een echte Murakami en dus verslavend.

De beste non-fictie
1) Jonathan Holslag - De kracht van het paradijs. Tour de force over de plaats van Europa in de wereld, de bedreigingen en de kansen. Een urgent boek dat tot nadenken aanzet en perspectief op handelen biedt.

2) Abram de Swaan - Compartimenten van vernietiging. Over genocidale regimes en hun daders. Wat een wijsheid, een boek dat iedereen die geïnteresseerd is in politiek en geschiedenis gelezen moet hebben.

3) Pieter Steinz - Made in Europa. De kunst die ons continent bindt. Puur intellectueel genot, speelse eruditie, steeds weer verrassende dwarsverbanden.

4) Kris Peeters - Weg van mobiliteit. Zet het dominante denken over mobiliteit volledig op zijn kop, keuze voor nabijheid, MobiliTijd, gelukkige vervoerswijzen en nog veel meer.

5) Sjoerd Moussou, Hard Gras 95. Het gras van Londen. Ode aan de Londense voetbalcltuur, rondgang langs alle clubs.

De beste cd's

1) Typhoon - Loba di Basi. Een Zwolse rapper op nummer 1? Je gelooft het niet, maar het is een muzikaal en tekstueel meesterwerk, innemend van begin tot eind.

2) Ibrahim Maalouf- Illusions. De Libanees-Franse trompettist knalt eruit, prachtig vraag-en-antwoordspel met koor van drie trompettisten, mooie harde, funky sound, een muzikale film met een verhaal.

3) Kasse Mady Diabaté, Kiriké. Weer een meesterwerk uit Mali, wat een fantastische zanger, deze telg uit een griotgeslacht.

4) Toumani Diabaté and Sidik Diabaté, Toumani and Sidiki. Vader en zoon op de kora, bedwelmend mooi.

5) Frank Zappa, Roxy by Proxy. Lang verwacht, uit de reeks concerten waaruit Roxy & Elsewehere werd opgenomen, misschien worden de hemelhoge verwachtingen van sommige Zappa-freaks niet waargemaakt, maar desondanks: steengoed. Deze Zappa line-up is nu eenmaal de beste band die er ooit was.

Een vermoeiend seizoen

Hoop, groot geluk en diepe teleurstelling zijn de kern van het bestaan van de Feyenoord-supporter, maar de emotionele rollercoaster die we dit seizoen meemaken is extreem. Toen het seizoen begin hadden we na twee succesvolle seizoenen goede hoop op een serieuze gooi naar het kampioenschap - de ploeg was immers bij elkaar gebleven en kon allen maar beter worden.
Na drie wedstrijden stonden we echter met nul punten onderaan en in de Uefa-cup werden we uitgeschakeld door Ruben Krasnodar - een ploeg waar nog nooit iemand van had gehoord. Daarna volgde herstel, onder meer met fraaie overwinningen op Vitesse, PSV en Heerenveen en een prima thuiswedstrijd tegen AZ. Een opleving die werd onderbroken door zeperds als de volstrekt onnodige gelijke spelen tegen NEC en Go Agead Eagkes en de thuisnederlaag tegen Heracles.
In de winterstop leken er nog steeds perspectieven op de titel te zijn. In de eerste wedstrijd tegen Utrecht uit declasseerde Feyenoord de tegenstander, in een wedstrijd die ook in 0-8 had kunnen eindigen. Daarna volgde een ontluisterende uitnederlaag tegen ADO Den Haag en werd een voorsprong tegen Vitesse weggegeven. Na overwinningen tegen Roda en NEC was er toch weer hoop, maar die verdween na de gelijke spelen tegen NAC en Twente - vooral door onvoorstelbare arbitrale blunders en de onnodige thuisnederlaag tegen Ajax.
Inmiddels had Koeman besloten zijn contract niet te verlengen, was Pelle na de eerdere rode kaart tegen Heracles en een woedende reactie na Vitesse thuis tegen Twente en Ajax uit zijn dak gegaan - en vervolgens geschorst en aanvoerder af.
Zoals zoveel supporters ben ik er bekaf van, verwacht ik weinig van de rest van het seizoen en houd ik mijn hart vast voor het volgene seizoen. Wat ging er mis? Koeman is er onvoldoende in geslaagd het team een stap vooruit te laten zetten. Deze ploeg mist voetbalintelligentie en een echte topvoetbalmentaliteit. Pelle is de enige echte winnaar - een Italiaanse prof die niet kan uitstaan dat zijn goals teniet worden gedaan door slap verdedigen. De rest van de ploeg komt kwaliteit tekort - zoals keeper Mulder, de slechtste en angstigste die Feyenoord ooit heeft gehad - , en bestaat uit ideale schoonzonen als De Vrij, verwaande jonge kwasten, een rechtsbuiten die geen bal raakt, een nummer tien die technisch die tekort komt voor de top. De spelers op de bank komen kwaliteit tekort, met Verhoek, Armenteros en Bakkal als triest dieptepunt. Clasie, Boëtius en Kongolo hebben wel de potentie om de echte top te halen, ook mentaal, maar zijn nog te jong om een elftal op sleeptouw te nemen.
Dat de kloof tussen Pelle en de rest te groot was bleek al aan het einde van het vorige seizoen, vooral in de wedstijd tegen ADO uit, toen Feyenoord plaatsing voor de voorronde van de Champions League uit lamlendigheid verspeelde en Pelle uit frustratie al een strafschop miste. Aan het begin van het seizoen zag je al meer irritatie binnen de ploeg over de Italiaanse vurige gebaren van Pelle in het veld. De zet van Koeman om Pelle gedurende het seizoen aanvoerder te maken heeft averechts gewerkt - Pelle ging zich geforceerd nog meer als leider gedragen en de rest ergerde zich eraan, met de uitbarstingen van de laatste weken als trieste apotheose.
In de media is de laatste weken een ware Pelle-bashing aan de gang, geheel volgens de Nederlandse traditie van het afzagen van elke kop die boven het maaiveld uitkomt. Hoe slecht zijn uitbarstingen van de laatste weken ook waren, Koeman en Van Hanegem hebben terecht gewezen op zijn kwaliteit en winnaarsmentaliteit. Pelle zag wel weg gaan na dit seizoen, maar wij zullen hem nooit vergeten. En kunnen alleen maar hopen dat het eind van dit seizoen en het volgende seizoen mee zullen vallen.

Victor Serge over Henk Sneevliet

Henk Sneevliet was een internationaal bekende revolutionair-socialist, die in 1942 met zijn kameraden van het Marx-Lenin-Luxemburg-Front werd doodgeschoten door de Duitse nazi's. Over Sneevliet en zijn verzetsgroep tijdens de bezetting schreef ik in 1982 mijn doctoraalscriptie Tegen fascisme, kapitalisme en oorlog, het Marx-Lenin-Luxemburg Front juli 1940-april 1942.

Het Britse blad New Left Review publiceerde onlangs (NLR 82, second series, July-August 2013, pp. 31-62) een nieuw getuigenis over het nieuws van de executie van Sneevliet, van de hand van geestverwant Victor Serge, revolutionair en schrijver van een aantal schitterende boeken over de Russische Revolutie en de opkomst van het stalinisme. Tijdens de Tweede Wereldoorlog leefde hij in Mexico en in 2010 werden nieuwe aantekeningen van hem uit zijn Mexicaanse ballingschap gevonden. Hieronder volgt een vertaling van mijn hand van de passage over Sneevliet. In de ontroerende tekst staan enkele onnauwkeurigheden, die ik niet heb gecorrigeerd. 

17 mei 1942: Henk Sneevliet. Ik open een Amerikaanse krant en lees dat Henk Sneevliet en acht van zijn kameraden van de  Nederlandse Revolutionair Socialistische Partij op 15 april ter dood zijn veroordeeld door een Duits militair tribunaal en geëxecuteerd. Onze Spaanse vrienden, gewend aan nieuws van dit soort, ontvangen het met weinig emotie; ze lijken zich niet te realiseren dat we een van de beste en meest betrouwbare mensen verloren hebben. Hij moet nauwelijks ouder zijn geweest dan ik, vijfenvijftig misschien. We ontmoetten elkaar in 1921, tijdens het Derde Congres van de Komintern, zonder elkaar te kennen; ik vertelde hem in Amsterdam dat ik in Moskou kort een zekere Maring, afgevaardigde van de Nederlands Oost-Indische revolutionaire partij, had gezien - "Maar dat was ik". Tijdens de oorlog was hij gedeporteerd naar Nederlands Oost-Indië, waar hij zich had gewijd aan het oprichten van een lokale partij (de Sarekat Islam?) en een man van het volk werd, één met de inwoners en het land. Hij sprak met liefde over hen. "De vrouwen, zo mooi, zo puur van vorm, zo'n fijne intelligentie! En hun lijf zo verrukkelijk!" In het museum in Den Haag stopten we voor de Maleisische gouden voorwerpen die meegekomen waren met een koninklijke schat en zijn gezicht werd ziedend van woede: "Kijk nou eens, allemaal geroofd door onze bandieten!." Hij vertelde ons over de inname van een paleis, het bloedbad. Dat was in 1936, sommige van zijn jeugdkameraden zaten nog altijd doodstraffen uit op een gevangeniseiland; hij was ze niet vergeten, deed zijn best om ze te schrijven en voerde campagne en protesteerde namens hen.

Telkens wanneer hij me in Parijs bezocht in Pré-Saint-Gervais nam hij een eerbetoon van onze Amsterdamse vrienden mee, een halve kaas, een dozijn sigaren. Boulevard Montparnasse, 's avonds, ik zie hem plotseling tevoorschijn komen uit de stroom voorbijgangers: lange overjas, een kleine zachte hoed van donkergroene stof over zijn verouderende gezicht getrokken, gerimpelde gelaatstrekken, met een uitdrukking van koppigheid en krachtige, droevige intensiteit; een bril met een gouden montuur. Hij zag de oorlog duidelijk aankomen, met de onvermijdelijke verplettering van Holland; hij sprak ook over de toenemende fascistische sympathieën van de Nederlandse bourgeoisie. "Het socialisme zal pas na de oorlog een toekomst hebben..." Net als ik hield hij van en bewonderde hij Leon Trotsky, maar onze gevoelens waren gemengd met irritatie, een groeiende muiterij tegen zijn autoritaire manieren. "Zonder iets te begrijpen van onze situatie, wil de Oude Man ons dictaten opleggen. Hij moedigt drie of vier blinde fanatiekelingen uit Rotterdam die theorieën op een typemachine rammen aan om de partij te scheuren; het is pathetisch en dom..." We waren het erover eens dat je geen nieuwe Internationale kan stichten zonder eerst twee of drie echte partijen of groepen in twee of drie belangrijke landen te hebben, en dat je niets kan oprichten met één kopstuk, terwijl het "bolsjewisme-leninisme" in toenemende mate onbegrijpelijk wordt voor de mensen in het Westen.

Tijdens de invasie van België was hij gestrand in Antwerpen en schreef hij me om een Frans visum voor hem te regelen - maar er was niemand meer aan wie ik dat kon vragen. Ik stel me voor dat hij zijn executie tegemoet trad met zijn gebruikelijke rust, zijn gefronste gezicht als dat van een wijze, nadenkende bulldog.

Boven: Henk Sneevliet

Onder: Victor Serge

United en City

"Here, there is a insane love of football, of celebration, of music".  Het toerismebureau in Portland Street  in Manchester verkoopt t-shirts en mokken met spreuken van beroemde (ex-)stadgenoten, waaronder bovenstaande van Manchester United-legende Eric Cantona. Vorige week was ik in Manchester om voor mijn werk deel te nemen aan een conferentie over het Nederlandse fietsbeleid en wat Engeland daarvan kan leren. Op woensdag had ik een vrije dag en had ik de kans me te verdiepen in de beroemde voetbalcultuur van de tweede stad van Engeland.

's Middags nam ik de tram naar station Old Trafford. Langs het cricketstadion liep ik naar The Theatre of Dreams. Na een kilometer kondigde het zich aan door een rij fast-foodkiosken in clubkleuren, waaronder de echte fish and chips van oud-speler Lou Macari. Voor de hoofdingang van het stadion staat een standbeeld  van de drieëenheid Law, Best en Charlton, helden uit mijn jeugd, winnaars van de Europa Cup in 1968. Binnen het stadion verzamelden zich mensen uit de hele wereld bij het café en het museum om een rondleiding te gaan volgen. In het stadion ademt alles, maar dan ook alles voetbal. De lege, rode tribunes zijn imposant. In een speciale gang wordt ruimschoots aandacht besteed aan de vliegramp uit 1958, waarbij acht Busby Babes om het leven kwamen. Het museum bevat niet alleen voor de hand liggende voorwerpen, maar ook prachtige supportersattributen uit het verleden. Aan alles merk je dat je op bezoek bent bij één van de grootste clubs van de wereld. Het enige dat me stoorde was de bijna ziekelijke verering van Alec Ferguson. De hoofdtribune is naar hem vernoemd en twee dagen na mijn bezoek werd er zelfs een standbeeld van hem onthuld. In het bijzijn van 2500 fans trouwens.

's Avonds ondernam ik de wandeling naar het Etihad Stadium van Manchester City voor de Champions League-match tegen Real Madrid. Heerlijk, samen met andere supporters wandelen richting de lichtmasten, een wandeling van een klein half uur vanuit het stadscentrum. Waar United de club is van Greater Manchester en heel Engeland, is City de club van de stad. Het stadion is nieuw en comfortabel, maar ook een beetje steriel, ondanks de mooie wanden met spreuken over de City-geschiedenis die de hele binnenring sieren.

Ik had een zitplaats aan de lange zijde en zag een prachtige wedstrijd, waarin Real in de eerste helft oppermachtig was, maar vergat vaker dan één goal te maken. Na de rust herstelde City zich redelijk, onder aanvoering van de sluwe David Silva en geholpen door de scheidsrechter. Het City-publiek staat niet bekend als het meest luidruchtige van Engeland - onvergelijkbaar met wat we op tv pas zagen bij Celtic-Barcelona - en zong niet echt veel, maar het leefde wel hartstochtelijk mee. Vooral Christiano Ronald, overal buiten Bernabeu uitgefloten maar hier helemaal de gebeten hond als oud-speler van de aartsvijand, moest het ontgelden. Negentig minuten lang werd hij uitgefloten en uitgejouwd ("You "ve alwys been a wanker", "You"re gonna cry in a minute"). Een gezette vrouw van middelbare leeftijd met een rij ontbrekende tanden achter me was de hele wedstrijd met niets anders bezig dan met opstaan en het uitkafferen van Ronaldo. Het was bijzonder om te zien dat Ronaldo zich er helemaal niets van aantrok, bleef lachen en en passant een magnifieke wedstrijd speelde. De explosiviteit van deze speler met de bal is ongeëvenaard, een waar feest om te zien.

Een dag United en City, een bijzondere ervaring.

Kloppende clichés over het Duitse voetbal

Zaterdag bezocht ik met mijn zoon de Bundesligawedstrijd Borussia Dortmund-Vfb Stuttgart. Wij hadden een prijs gewonnen bij sportketen Sport2000 en gingen met de bus naar het Westfalenstadion. In dat met 80.000 mensen uitverkochte stadion hadden wij met ongeveer tweehonderd andere prijswinnaars een mooie zitplaats tegenover de beroemde gelbe Wand met fanatieke Borussia-fans.

We zagen een wedstrijd die ondanks een 0-0 uitslag het aanzien meer dan waard was, spannend van de eerste tot en met de laatste minuut, met twee ploegen die vol voor de winst gingen en elk duel vol overtuiging aangingen. Technisch was het niet hoogstaand, maar de hartstocht en de inzet waarmee beide ploegen speelden was werkelijk hartverwarmend en de hoeveelheid loopwerk die ze verrichtten onvoorstelbaar. Kortom, alle clichés over het Duitse voetbal gingen volledig op, maar ik vond het een geweldige match om te zien, van een intensiteit die je in Nederland zelden meemaakt.

Ook mooi om te zien was dat de fans van beide teams door elkaar liepen op weg naar het stadion en dat de ruim zesduizend Stuttgart-fans wel in aparte vakken zaten, maar nauwelijks afgescheiden waren van de thuissupporters. Dat de verhoudingen tussen supporters in Duitsland veel normaler zijn dan in Nederland is het volgende cliché, maar ook dit cliché klopt. Het gaat niet altijd op, want twee weken terug waren er in Dortmund na de wedstrijd tegen aartsvijand Schalke na afloop vechtpartijen uitgebroken en tweehonderd mensen gearresteerd. Dergelijke ongeregeldheden zijn in Duitsland echter een uitzondering. Misschien zouden we in Nederland ook gewoon maar weer eens normaal moeten doen en de meeste wedstrijden afdoen zonder uitgebreide veiligheidsmaatregelen - ik ben ervan overtuigd dat het in de meeste gevallen goed zou gaan. En wanneer het fout gaat zou je strenge maatregelen moeten aankondigen, zoals een paar jaar geen uitpubliek bij de betreffende wedstrijd.

Een derde cliché dat klopt: voor, tijdens en na de wedstrijd wordt er in Duitsland enorm veel bier gedronken. Vierde cliché dat klopt: niemand gooit flessen of bekers op de grond, iedereen ruimt zijn eigen afval op.

Vorig jaar bezocht ik een wedstrijd van Schalke en wat me van beide bezoeken het meeste bijblijft is de enorme populariteit van het voetbal in Duitsland en de grote rol die clubs als Schalke en Dortmund spelen in hun regionale gemeenschappen. Rond hun stadions zie je tienduizenden mensen in clubshirt naar de ingang wandelen, een onvergetelijk gezicht.

Red de Kuip verdient eerlijke kans

De afgelopen weken heeft het al dan niet bouwen van een nieuw stadion door Feyenoord veel emoties en veel discussie opgeroepen. De actiegroep Red de Kuip heeft inmiddels bijna 16.000 handtekeningen verzameld voor het behoud van de Kuip en onderzoek naar de mogelijkheid van een nieuwe renovatie. Feyenoord en de stadiondirectie proberen met steun van de KNVB dat initiatief als onhaalbaar en amateuristisch weg te zetten, maar de Rotterdamse gemeenteraad wil dat het alternatief serieus wordt onderzocht.

Zelf heb ik lang gedacht dat er geen alternatief was voor een heel nieuw stadion. De Kuip is in 1994 ingrijpend gerenoveerd, dat was een echt huzarenstukje, maar het stadion kent zijn beperkingen. Te veel toeschouwers worden nog steeds nat, pers-, horeca- en toiletvoorzieningen zijn matig, de beenruimte is beperkt, mogelijkheden tot meer commerciële exploitatie zijn beperkt. Ook heb ik lang geloofd dat het beton en het staal van de constructie uit de jaren dertig aan het eind van zijn levenscyclus zou zijn - en dat renovatie daardoor onmogelijk was. Het verhaal van de Feyenoord-leiding dat een nieuw stadion gewoon moet om als club financieel door te kunnen groeien klonk mij geloofwaardig in de oren. En als dat verhaal echt zou kloppen moet er geen ruimte zijn voor vals sentiment: dan moet je een nieuw stadion bouwen en de oude Kuip laten staan en een andere functie geven.

Ik ben van mening veranderd nadat ik alle argumenten las van Red de Kuip.  In tegenstelling tot wat Feyenoord beweert zijn de mensen achter Red de Kuip geen domme amateurs, bekende architecten/architetuurkenners als Adriaan Geuze, Mick Eekhout en Paul Groenendijk maken er deel van uit. Op hun website gaan ze in op alle argumenten tegen renovatie en voor nieuwbouw en komen ze tot de conclusie dat uitbreiding met een derde ring mogelijk is en een serieus onderzoek verdient. Na lezing van deze argumenten heb ik dan ook besloten de petitie te tekenen.

De keiharde aanvallen van de Feyenoord-leiding op Red de Kuip en de weigering om openheid van zaken te geven over de staat van de constructie geven te denken. Waarom dat totale gebrek aan transparantie? Ik heb het idee dat het hier om meer gaat dan alleen om irritatie over een lastige groep die een schijnbaar gelopen koers ter discussie stelt.

De Feyenoord-familie kent een ingewikkelde structuur, je moet bijna Kremlinoloog zijn om alles te doorgronden. Het huidige stadion staat los van de betaald-voetbalorganisatie en kost de club een hoog huurbedrag per jaar. De Feyenoord-amateurs bezitten meer dan de helft van de aandelen van het stadion, dat is zo ontstaan na de splitsing tussen betaald voetbal en amateurs in 1978. De eenwording van de hele Feyenoord-familie zou tot stand zijn gebracht, maar niemand weet op welke voorwaarden. De Vrienden van Feyenoord onder leiding van Blokland hebben de schulden van Feyenoord overgenomen en omgezet in aandelen van de Stichting. Ik krijg de indruk dat BVO, amateurs, Vrienden van Feyenoord en stadiondirectie kiezen voor een nieuw stadion om alle patstellingen die er zijn te doorbreken en een nieuwe organisatorische en financiële verhoudingen te scheppen.

Ik hoop van harte dat de wens van de Rotterdamse gemeenteraad om het renovatieplan verder uit te werken voordat besluitvorming over garantstellingen plaatsvindt nu echt gerealiseerd wordt. Uiteraard moeten daarbij voor een zorgvuldige besluitvorming betrouwbare calculaties voor de kosten zowel renovatie als nieuwbouw op tafel komen.

Ik kom sinds 1966 in de Kuip, ik heb de lof ervan bezongen op andere plekken (Leve Feyenoord Een, Stadion Feijenoord het orgineel, Feyenoord Compleet), het is voor mij de mooiste plek van de wereld. Bovenal is het een wonder van architectuur, het meest sfeervolle voetbalstadion van de wereld. Feyenoord noemt het Emiratesstadion van Arsenal en de Allianz-Arena van Bayern als moderen voorbeelden, nou sorry: wanneer je die stadions ziet dan haalt de vorm van de tribunes het echt niet bij De Kuip.

Wat zou het fantastisch zijn wanneer onze Kuip een derde leven zou kunnen krijgen!