Miles-Pat-Joni. Twee concerten en een album

Op dit moment werk ik samen met mijn neef Peter de Ruiter aan een bespreking van het album Hejira van Joni Michell uit 1976. Het is ons achtste gezamenlijke stuk voor muziekblad Heaven over albums die 50 jaar geleden verschenen, na stukken over Hendrix, The Doors, Roxy Music, Zappa, Robert Wyatt, Genesis en Dylan. Dat stuk verschijnt later dit najaar.

 

Tijdens het schrijven gingen mijn gedachten terug naar de laatste editie van North Sea Jazz, die ik zoals een aantal jaren gebruikelijk bezocht op zaterdag. Ik zag daar We want Miles, een groep alumni van Miles Davis onder aanvoering van bassist Marcus Miller, die optrad vanwege het honderdste geboortejaar van Miles Davis. Ook zag ik het optreden van gitarist Pat Metheny met het Brainteaser Orchestra, onder leiding van Tyn Wiebenga, die het album Bright Size Live uit 1976 samen integraal uitvoerden tijdens een uniek optreden. Daarbij was een glansrol weggelegd voor saxofoniste Kiki Sprangers.

Miles Davis en Pat Metheny hebben beiden een interessante relatie met Joni Mitchell. Met haar album Hejira continueerde zij haar ontwikkeling van folk tot een sterk jazzy eigen muzikaal idioom. Mitchell werd beïnvloed door Davis en met name door diens elektronische album In a Silent Way uit 1969. Ze noemde de asmosfeer daarvan “astraal”. Op North Sea Jazz speelde de band een indrukwekkende medley van In a Silent way en opvolger Bitches Brew. In het imposante oeuvre van Miles Davis worden beide albums samen met Kind of Blue tot de absolute hoogtepunten gerekend, ze staan ook aan de basis van de jazzrock uit de jaren zeventig. De muzikanten op de albums spelen daar ook een hoofdrol in; Wayne Shorter en Herbie Hancock werden later ook innige muzikale vrienden van Mitchell.

 

Bright Size Life is het eerste album van Pat Metheny, die inmiddels een groot aantal albums op zijn naam heeft. Het is net zoals In a Silent Way en Hejira een album dat ademt, waarop ook de stiltes tussen de subtiele, melodieuze tonen van Metheny’s jazzgitaar belangrijk zijn. Metheny speelde niet op Hejira, maar in de fantastische band die op het live-album Shadows and Light uit 1980 te horen is. Op Hejira speelt wel de bassist Jaco Pastorius in een adembenemend samenspel met Mitchells stem. Zijn zoemende fretloze bas is ook te horen op Bright Size Live, het werk van een trio. Pastorius, tragisch vroeg overleden, maakte ook deel uit van de Shadows and Light-band. Wat Miles was voor de trompet was Jaco voor de bas: een echte vernieuwer.

Ik genoot van beide optredens en luister sindsdien vaak naar In a Silent Way en Bright Size Live, albums die ik allebei aanschafte. Het zijn albums die ik koester, net als Hejira, dat ik beschouw als een van de grootste kunstwerken van de afgelopen eeuw.